Trzeba przyznać, że filmowcy sięgali do twórczości Lovecrafta nader często i chętnie (niekiedy się do tego nie przyznając). Cieszy fakt, że jego proza nie jest zatem zamknięta dla tych, którzy nie bardzo mają czas, bądź ochotę by go czytać. Dzięki temu zarówno miłośnicy kina jak i czytelnicy mogą udać się w podróż do miejsc, które wykreował "Samotnik z Providence". Do miejsc, które istniały jedynie w wyobraźni pisarza i najbardziej zagorzałych fanów jego opowieści.

Ia! Ia! Cthulhu Fthagn!

[img=right]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/cthulhu.jpg[/img]Mało kto wie, a niektórzy zechcą włożyć ten fakt między bajki, że pierwszej ekranizacji dokonano jeszcze za życia mistrza grozy w 1920 r. „Other Gods” to 5 minutowa animacja wykonana techniką nakładania wycinanek, opowiada historię Barzaia Mądrego i jego wyprawy na górę Ngranek. Nic mi nie wiadomo o tym, czy Lovecraft kiedykolwiek go oglądał, ale ten króciutki epizod dał początek adaptacjom jego twórczości.

Na następne ekranizacje trzeba było czekać aż do lat 60, kiedy to przy udziale takich osobistości jak Boris Karloff czy Vincent Price, lovecraftowska groza nabrała pełnego filmowego oblicza i na stałe zagościła na dużych i małych ekranach. I tak w roku 1963 powstał sygnowany nazwiskiem Poego “The Haunted Palace”, reżyserowany przez Rogera Cormana. Tak naprawdę jednak był to lovecraftowski “Przypadek Charlesa Dextera Warda”. Następnie warto wspomnieć o “Die, Monster, Die” i “Curse of the Crimson Altar” nawiązujących do “Koloru z Przestworzy” i “Snów w Domu Wiedźmy”, obydwa ze starym już wtedy weteranem kina grozy Borisem Karloffem. Nakręcony w 1970 r. “Dunwich Horror” niejako kończy na jakiś czas zainteresowanie się kina Lovecraftem. Odżywa ono na początku lat 80' w Europie, we Włoszech, gdzie rodzi się jeden z najkrwawszych gatunków filmowego horroru – giallo. Lucio Fulci, mimo, że nie sfilmował wiernie żadnego z opowiadań mistrza, czerpie z jego prozy pełnymi garściami - “House by the Cemetary”, “City of the Living Dead”, “The Beyond” - najlepszym tego przykładem.

[img=left]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/re-animator_front.jpg[/img]Nadwornym reżyserem Lovecrafta, bo śmiało można go tak nazwać, jest niewątpliwie Stuart Gordon. Dzięki niemu to (choć niemała też zasługa Briana Yuzny) mogliśmy oglądać takie filmy jak: “Re-Animator” 1, 2, “Castle Freak”, “Dagon” (jedna z najlepszych ekranizacji książek Lovecrafta), czy “From Beyond”. Do ostatnich dokonań tego reżysera i scenarzysty zaliczają się dwa odcinki serialu grozy “Masters of Horror”: “Sny w Domu Wiedźmy” i “Black Cat”. Pierwszy Lovecrafta, drugi Edgara Allana Poe. Sam Yuzna natomiast dołożył swoje trzy grosze do “Necronomiconu”, trzysegmentowej opowieści, na którą składają się ekranizacje opowiadań “Szczury w Murach”, “Zimne powietrze” i “Szepczący w Ciemnościach”. Przy tworzeniu filmu Yuznie partnerowali: francuz Christophe Gans, znany z brawurowej adaptacji gry “Silent Hill” i Japończyk Shusuke Kaneko, który z kolei ma na koncie m.in. “Death Note” i cykl filmów o Gamerze, potworze morskim. Gordon nie powiedział jeszcze swojego ostatniego słowa, bo wedle już oficjalnych doniesień ma kontynuować serię “Re-Animatora”, która jak dotąd liczy sobie trzy odsłony.

Oprócz wyżej wymienionych, od początku lat 80 powstało wiele mniej lub bardziej udanych ekranizacji. Kilka z nich zasługuję na uwagę. Duże wrażenie robi “Shunned House”, czyli w oryginale “La Casa Sfuggita” Ivana Zuccona, włoska produkcja przeznaczona na rynek wideo. Film został zrealizowany na naprawdę wysokim poziomie jak na ten rodzaj kina. Oparty jest na trzech opowiadaniach: “Muzyka Ericha Zanna”, “Sny w domu Wiedźmy” i “Przeklęty Dom”. Pomimo niewysokiego budżetu, film jest niezły także pod względem audiowizualnym. Kolejną ciekawostką, jest nakręcony w 2006 “Beyond Wall of Sleep” na podstawie opowiadania pod tym samym tytułem. Mimo, że oryginał jest opowiadaniem fantastycznym, to reżyserom Barretowi Leighowi i Thomowi Maurerowi udało się stworzyć z niego rasowy horror. [img=right]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/bleedersdddd.jpg[/img]Akcja rozgrywająca się w szpitalu, pokazana jest za pomocą rozbieganej kamery, czarno-białych wstawek, zniekształconych obrazów. Sprawiają one, że sami czujemy się jak pacjenci jakiegoś azylu dla obłąkanych. “Lurking Fear” pojawił się w dwóch odsłonach, jedna zachowująca oryginalny tytuł, druga pod nazwą “Bleeders”. Oba obrazy jakoś nie powalają i w zasadzie ciężko stwierdzić, w którym jest więcej z opowiadania.

[img=left]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/mystery_of_necronomicon.jpg[/img]Wracając do Japończyków, to pomimo tego, że w ich produkcjach często można napotkać ośmiornicowate stwory, Lovecraft nie jest tam szczególnie popularny. Jest jednak jedna interesująca wariacja na ten temat. Jest to dość zaskakująca produkcja, bo po pierwsze animowana, a po drugie zawierająca scenki, których nie da się inaczej nazwać jak pornografia. Nakręcony w 1999 roku “Kuro no dansho”, czyli “Mystery of Necronomicom: Book of the Dead” to 120 minutowy, czteroodcinkowy serial, który w wielu miejscach odnosi się do prozy HPL.

Cóż, przedzierając się przez znane tereny, pora byśmy zajrzeli pod ziemię. Szperając tam, możemy natrafić na całą masę krótkich metraży, wariacji, animacji i produkcji fanowskich poświęconych twórczości Lovecrafta. Odnajdując i wypisując je wszystkie, upodobniłbym się do średniowiecznego skryby, który czas spędza w skryptorium, z długą do ziemi brodą, z obłędem w oczach, wypisując coraz to kolejne karty pergaminu. Dla przykładu: filmów o tytule "Terrible Old Man" znalazłem na wstępie aż cztery. Dwie komputerowe animacje, jedna animacja, której techniki pewien nie jestem i film fabularny. Nie ma sensu opisywać ich wszystkich, dlatego skupię się na najciekawszych.

Francuski „Le Peuple Ancien” to 14 minutowa adaptacja snu opisanego w liście do jednego z przyjaciół. Co ciekawe, samo opowiadanie jest jednym z nielicznych nie wydanych w Polsce, a opowiada o tajemniczym ludzie mieszkającym w górach, który w skutek zatargu z miejscową zromanizowaną ludnością, rozpoczyna niepokojący rytuał. Wysłana w celu powstrzymania górali rzymska kohorta staje w obliczu tajemniczych istot wywołanych przez ów lud.

[img=right]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/mouth-of-madness-crazy-face.jpg[/img]Do ciekawego wydarzenia, o którym warto wspomnieć należy H.P. Lovecraft Film Festival, który odbył się w dniach 3- 6 października w Portland w USA. W trzech blokach filmowych wyświetlono filmy krótkometrażowe, inspirowane mniej lub bardziej wiernie przez prozę HPL i Edgara Allana Poe. Część z tych obrazów można obejrzeć w serwisie YouTube.

Na zakończenie wspomnę o kilku filmach, które pomimo, iż nie są adaptacją żadnego z opowiadań mistrza, to w moim mniemaniu stanowią bardzo ciekawe uzupełnienie filmografii każdego fana. Mnożyć można je długo, ale zajmiemy się samą śmietanką. Niezaprzeczalny numer jeden to rewelacyjne “In the Mouth of Madness” Carpentera. Fascynujący klimat, fascynująca fabuła, sam Lovecraft zapewne spoglądałby na to dzieło z błogim zadowoleniem. Nie można tez zapomnieć o serii “Evil Dead”, gdzie, pojawiają się: Necronomicon, złe moce i podróże w czasie. [img=left]http://bestiariusz.pl/images/filmy/obrazki/evil_dead_12.jpg[/img]Na zakończenie drobnostka, ale nie błahostka, czyli hołd oddany Lovecraftowi przez współczesnego mistrza horroru Stephena Kinga. Opowiadanie “Crouch End” znalazło się w zbiorze “Marzenia i Koszmary”, który został przeniesiony na mały ekran pod tytułem “Nightmares and Dreamscapes: From the Stories of Stephen King”. Z dorobku bardziej nam współczesnego, to śmiem twierdzić, że Davy Jones z Piratów z "Karaibów"to bliski krewniak Cthulhu.







PEŁEN SPIS FILMÓW OPARTYCH NA PROZIE H.P. LOVECRAFTA (ZA http://WWW.IMDB.COM)

• House of Re-Animator (2008) (announced) (characters)
• The Darkest Evil (2008) (post-production) (story)
... aka H.P. Lovecraft's The Darkest Evil (USA: complete title)
• Pickman's Model (2008) (V) (story)
• The Statement (2007) (short story "The Statement of Randolph Carter")
... aka H.P. Lovecraft's The Statement (UK: complete title)
• The Tomb (2007) (V) (short story)
... aka HP Lovecraft's The Tomb (USA: DVD box title)
• Cthulhu (2007) (book)
• Kammaren (2007) (inspiration)
... aka A Legend Told (USA: original subtitled version)
• Sherlock Holmes: The Awakened (2007) (VG) (ideas)
• Dunwich (2006) (short story)
• The Other Gods (2006) (V) (short story)
• Cool Air (2006) (V) (short story)
• LovecraCked! The Movie (2006) (story & inspiration)
• Beyond the Wall of Sleep (2006) (story)
• "Masters of Horror" (1 episode, 2005)
- H.P. Lovecraft's Dreams in the Witch-House (2005) TV episode (short story)
• Musik des Erich Zann, Die (2005) (short story)
• The Call of Cthulhu (2005) (short story "The Call of Cthulhu")
• ReCreation (2005) (inspiration)
• The Statement of Randolph Carter (2005) (short story)
• Strange Aeons: The Thing on the Doorstep (2005) (short story)
• Call of Cthulhu: Dark Corners of the Earth (2005) (VG) (characters and story)
• Innsmouth Legacy (2004) (short story)
• 13:de mars 1941 (2004) (inspiration)
... aka March the 13th, 1941 (USA: festival title)
• Angry and Moist: An Undead Chronicle (2004) (short story)
• Tomb of Terror (2004) (V) (story "The Lurking Fear") (segment "Infinite Evil")
• The Halfway House (2004) (inspiration)
• Casa sfuggita, La (2003) (V) (short stories)
... aka The Shunned House (International: English title)
• The Dream-Quest of Unknown Kadath (2003) (short story)
• Pickman's Model (2003) (short story)
... aka H.P. Lovecraft's Pickman's Model (USA)
• The Thing on the Doorstep (2003) (short story)
• Beyond Re-Animator (2003) (characters)
... aka Beyond Re-Animator (Spain)
• An Imperfect Solution: A Tale of the Re-Animator (2003) (story "Herbert West: Re-Animator")
... aka An Imperfect Solution (USA: short title)
• The Evil Clergymen (2002) (short story)
• The Music of Erica Zann (2002) (short story)
• Pulse Pounders (2002) (story "The Evil Clergyman")
... aka Pulse Pounders Vol. 1 (USA: promotional title)
• Dagon (2001) (short stories "Dagon" and "The Shadow Over Innsmouth")
... aka Dagon - La secta del mar (Spain)
... aka Dagon: Sect of the Sea
... aka H.P. Lovecraft's Dagon (USA: complete title)
... aka The Lost Island (Philippines: English title)
• Maelstrom - Il figlio dell'altrove (2001) (V) (mythology)
... aka Unknown Beyond (UK: DVD title) (USA)
• Nyarlathotep (2001) (short story)
... aka H.P. Lovecraft's Nyarlathotep (USA: complete title)
• Peuple ancien, Le (2001) (story "The Very Old Folk")
• Corpse-O-Rama (2001) (V) (characters)
... aka Miss Ligaya Presents: Corpse-O-Rama (Canada: English title: complete title)
• Rough Magik (2000) (TV) (work)
• Chilean Gothic (2000) (story "Pickman's Model")
... aka Pickman's Model (USA: DVD box title)
• Cool Air (1999) (story)
• Return to Innsmouth (1999) (V) (short story)
• Kuro no dansho (1999) (V) (inspiration)
... aka Mystery of Necronomicom: Book of the Dead (USA)
• Out of Mind: The Stories of H.P. Lovecraft (1998) (TV) (inspiration)
• Bleeders (1997) (short story "The Lurking Fear") (uncredited)
... aka Hemoglobin (UK)
... aka The Descendant (USA: TV title)
• Castle Freak (1995) (story "The Outsider")
... aka Stuart Gordon's Castle Freak (USA: complete title)
• Lurking Fear (1994) (short story)
... aka H.P. Lovecraft's Lurking Fear (USA: complete title)
• The Outsider (1994/II) (short story)
• Necronomicon (1993) (stories The Rats in the Walls, Cool Air and The Whisperer in Darkness)
... aka H.P. Lovecraft's Necronomicon, Book of the Dead (USA: video title)
... aka Necronomicon: Book of Dead (USA)
• Splatterhouse 3 (1993) (VG) (characters)
• The Unnamable II: The Statement of Randolph Carter (1993) (characters)
... aka H.P. Lovecraft's The Unnamable Returns
... aka The Unnamable Returns
• Splatterhouse 2 (1992) (VG) (characters)
• The Resurrected (1992) (story "The Case of Charles Dexter Ward")
... aka Shatterbrain
• Bride of Re-Animator (1990) (characters)
... aka Re-Animator 2 (UK)
• Mansión de los Cthulhu, La (1990) (inspiration)
... aka Black Magic Mansion
... aka Cthulhu Mansion
• Splatterhouse: Wanpaku Graffiti (1989) (VG) (characters)
• Dark Heritage (1989) (story "The Lurking Fear") (uncredited)
... aka Dark Heritage: The Final Descendant (UK: DVD title)
• The Unnamable (1988) (short story)
... aka H.P. Lovecraft's The Unnamable
• Splatterhouse (1988) (VG) (characters)
• The Curse (1987) (story "The Colour Out of Space") (uncredited)
... aka The Farm
• From Beyond (1986) (short story)
... aka H.P. Lovecraft's From Beyond
• Re-Animator (1985) (story "Herbert West, Re-Animator")
• Pickman's Model (1981) (story)
• Quella villa accanto al cimitero (1981) (inspiration)
... aka The House Outside the Cemetery
... aka The House by the Cemetery (USA)
... aka Zombie Hell House (USA)
• Paura nella città dei morti viventi (1980) (inspiration)
... aka City of the Living Dead (International: English title)
... aka Fear in the City of the Living Dead (Italy: literal English title)
... aka Pater Thomas (Europe: bootleg title)
... aka The Gates of Hell (USA)
• The Music of Erich Zann (1980) (short story)
• "Night Gallery" (2 episodes, 1971)
... aka Rod Serling's Night Gallery (USA)
- Cool Air (1971) TV episode (short story "Cool Air")
- Pickman's Model (1971) TV episode (short story "Pickman's Model")
• The Dunwich Horror (1970) (short story)
• Curse of the Crimson Altar (1968) (story "The Dreams in the Witch House") (uncredited)
... aka The Crimson Cult (USA)
• The Shuttered Room (1967) (book)
... aka Blood Island (USA)
• Die, Monster, Die! (1965) (story "The Colour Out of Space")
... aka Monster of Terror (UK)
... aka The House at the End of the World
• The Haunted Palace (1963) (story "The Case of Charles Dexter Ward")
... aka Edgar Allan Poe's The Haunted Palace (USA: promotional title)
... aka The Haunted Village